انصارالحسین تهران مدا از شکنجه ساواک تا جدایی فرقان – خبرگزاری مهر اخبار ایران و جهان


خبرگزاری مهرفرهنگی و ذهنی: حسین عسکری مورخ و پژوهشگر البرز و نویسنده کتاب هایی چون کتابشناسی ساوی بلاگ، نقد دل، بیداری کویر کهن، علمای مجاهد استان البرز، دشت تاریخ پهناور، دشت کهن، روستای ایستا و در در گزارشی تاریخی، «رستازادگان دانشمند» به یکی از یادگارهای حضرت سیدالشهدا (ع) که نقش مهمی در مبارزه با رژیم پهلوی داشتند، می پردازد.

مشروح این گزارش را در ادامه بخوانید:

نام «سید مصطفی میرخانی» فرزند سید ولی الله از بزرگان مذهبی تهران بارها در اسناد سازمان اطلاعات و امنیت حکومت پهلوی (ساواک) آمده است. وی که ریشه در روستای تالیان شهرستان ساواجبلاغ استان البرز دارد در سال ۱۳۱۸ در بازار قدیم تهران به دنیا آمد. به همراه برادرش آقابزور میرخانی در هیئت انصار الحسین تهران مدام تعریف می کرد. در اسناد ساواک به عنوان متصدی ارشد این اداره مذهبی درج شده است.

سید مصطفی میرخانی در سال های قبل از پیروزی انقلاب اسلامی به عنوان «گالش فروش» در بازار تهران مشغول به کار شد و بعدها «کارخانه کفش دهکده» را تأسیس کرد. حضور وی در گروه های مذهبی مانند «انصارالحسین» و «مکتب قرآن» مورد توجه ساواک قرار گرفت و در ۱۴ دی ۱۳۴۳ به دلیل اظهارات تحریک آمیز دستگیر و با قرار وثیقه آزاد شد. اما بار دیگر در ۲۰ آبان ۱۳۴۶ به اتهام انتشار اعلامیه امام خمینی (ره) به همراه دو تن از دوستانش دستگیر و به ۷۵ روز حبس انضباطی محکوم شد. میرخانی تا سال ۱۳۵۴ به دلیل شرکت در هیئت انصارالحسین تحت نظر بود و در سال ۱۳۵۳ در گزارش ساواک به عنوان «متعصب مذهبی و حامی امام خمینی» معرفی شد. پس از پیروزی انقلاب در سال ۱۳۷۲ بازرس صندوق کرز الحسنه تذهن بود. میرخانی در ماه رمضان ۱۳۸۰ در تهران درگذشت و پیکرش در شهرری به خاک سپرده شد.

آیت الله سیدعلی خامنه ای، آیت الله اکبر هاشمی رفسنجانی، شهید آیت الله دکتر محمدجواد بهنر، شهید حجت الاسلام فضل الله محلاتی، آیت الله علی اصغر مروارید و حجت الاسلام عبدالمجید معادیها از سخنرانان هیئت انصارالله هستند. در سال های قبل از پیروزی انقلاب اسلامی، اعضای مؤتلفه اسلامی و حزب ملل اسلامی از جمله فعالان هیئت انصارالحسین(ع) بودند. آیت الله هاشمی رفسنجانی این هیئت انقلابی را به یک کلاس بزرگ آموزشی تبدیل کرده بود. زمانی که نام وی در سال ۵۰-۱۳۴۹ در فهرست سیاه ساواک قرار گرفت، حجت الاسلام معادیخا به کار خود ادامه داد.

انصارالحسین تهران مدا از شکنجه ساواک تا جدایی با فرقان

در ۲۳ آبان ۱۳۴۶، «نواب» رئیس ساواک تهران طی گزارشی به رئیس ساواک از انتشار اطلاعیه ای با عنوان «ازای به نام عید» خبر داد و نوشت: «در ساعت ۲۳: ۰۰ در تاریخ ۱۳۴۶/۸/۱۱، عباس بهشتی [از اعضای اصلی هیئت انصارالحسین] که یکی از متهمان در حال چاپ آگهی بود [امام] خمینی که مدتی مخفی شده بود در محل سکونت خود دستگیر شد [شده] و بنا به اعترافات وی دو نفر به نام [سید] مصطفی میرهانی و علی اصغر مرتضوی معروف به عبدالله جعفری دستگیر و به زندان کزل قلعه تحویل داده شدند.

از شواهد معلوم می شود که ساواک دستگیرشدگان در زندان را به طرز وحشیانه ای شکنجه می کرده است. ساواک در گزارش مورخ ۱۰ دی ۱۳۴۶ چنین آورده است: «یکی از اعضای هیئت انصارالحسین که هنوز نامش فاش نشده است، در گفتگوی خصوصی گفت: پس از دستگیری سازنده اعلامیه ( عزای به نام جشن) شکنجه شد. خیلی به او دادند و شانه اش شکستند که دیگر نتواند [دست] هم تکان داد [سید] مصطفی میرخانی و [عباس] بهشتی ها نیز در بازجویی بسیار شکنجه می شوند و وضعیت آنها نیز بسیار ناراحت کننده است [کننده] اما پس از بیان مطلب فوق افزود: آقای خمینی در نجف سخنرانی شدیدی علیه نظام حاکم بر ایران داشت و پیام مهمی از ایشان تهیه و منتشر شد که به زودی پخش خواهد شد.

از دیگر فعالیت های سیاسی میرخانی که در اسناد ساواک ذکر شده، حضور وی در مراسم ختم دکتر علی شریعتی در مسجد ارگ تهران بود. مأمور مخفی ساواک در این باره نوشت: «از ساعت ۱۶ روز معین [۲ تیر ۱۳۵۶] حدود ده نفر از متعصبان مذهبی با سابقه از جمله سید محسن امیرحسینی، حاج مصطفی میرهانی، مهدی عراقی، علی خاتمی آموزگار که به مسجد ارگ آمدند و دیدند درب مسجد در چهارراه گلوبندک جماعت بسته است. [کرده] و تصمیم گرفتند از چهارراه گلوبندک به میدان اعدام بروند [محمدیه فعلی] دمو را شروع کنید [کرده] و به نفع دکتر شریعتی شعار بدهند که بلافاصله داریوش فروهر از طریق حاج محمد خلیل نیا به یکی از دوستانش پیغام داد که به بچه ها بگویید این کار را نکنید و از تظاهرات خیابانی بپرهیزید زیرا این اقدام نتیجه معکوس دارد. حامل پیام نیز این مورد را به اطلاع افراد فوق رسانده و آنها نیز موضوع را به دوستان و آشنایان خود که به سه راهی گلوبندک آمده بودند، گفتند و در نتیجه تظاهراتی صورت نگرفت.

سید مصطفی میرخانی در سال های اولیه پیروزی انقلاب اسلامی جذب گروه فرقان شد اما پس از مدتی از آن جدا شد. محسن رفیق دوست (متولد ۱۳۱۹) که خانه اش در سال های قبل از انقلاب میزبان هیئت انصارالحسین(ع) بود، می گوید: «در ابتدای پیروزی انقلاب، یکی از دوستان نزدیکم به نام سیدمصطفی میرهانی – که مداح – جذب این گروه شد. او در جلسات متعددی آمد و تلاش کرد تا من را وارد گروه فرگان کند. از آنجا با گروه فرگان بیشتر آشنا شدم. سپس با تماس با شهید [دکتر سید محمد حسینی] بهشتی و آقای هاشمی رفسنجانی سعی کردند آقای میرخانی را از خود جدا کنند».

انصارالحسین تهران مدا از شکنجه ساواک تا جدایی با فرقان

در سال ۱۳۸۴ مجموعه سی دی به نام «پرده عشاق» منتشر شد که شامل تلاوت سید مصطفی میرخانی بود. همچنین در پاییز ۱۳۹۵ ده سخنرانی حضرت آیت الله خامنه ای در هیئت انصارالحسین(ع) در کتابی با عنوان «همراه حسین» منتشر شد.

منابع

رسول جعفریان، جریان ها و تشکل های دینی – سیاسی ایران، ص ۴۰۷; سیر مبارزات امام خمینی در آیینه اسناد به روایت ساواک، جلد ۱۶، پ ۴۶۲, ۴۷۶; شریعت به روایت اوراق ساواک، جلد ۳، پ ۱۸۴; مسجد اراک به روایت اوراق ساواک جلد ۳ پ ۵۷۲; گفت عالمیان، برای داستان می توان گویم: خاطرات محسن رفیق دوست (۱۳۶۸-۱۳۵۷)، ص ۹۸; شهید محمدصادق اسلامی به روایت اسناد ساواک پ ۱۴۵; حسین عسکری، بیداری دشت کهن، ص ۲۵۲; «معرفی هیأت های مذهبی تأثیرگذار در انقلاب اسلامی»، قسمت دوم، پایگاه مرکز اسناد انقلاب اسلامی، ۱ آبان ۱۳۹۴.