نسل اعتراض، نسل ز / آن دهه هشتاد


کرای مقدم، استاد جامعه شناسی در آرمان ملی نوشت: نسل جدید حاصل آموزش ماست. نسل کنونی نه اصلاح طلب و اندیشه های او را دوست دارد و نه به اصولی که اصولگرایان آن را درک کنند، معتقد است. نسل امروز فریاد می زند که به نظر گذشتگان گوش نمی دهد و معتقد است آینده را با دستان خود خواهد ساخت و به شدت به خود ایمان دارد.

«نسل Z، نسل معترض، نسلی که شرایط را درک نمی کند، نسلی که نمی داند چه می خواهد. سخنان و جملات فوق بخشی از ادبیات اصولگرایان در رابطه با دهه هشتاد است، اما برخلاف اصلاح طلبان سعی در ایجاد تفاهم با مطالبات این نسل دارند و در نهایت این نسل را ناامید و گاه بی هدف سیاسی می بینند. «آرمانملی» از دیدگاه صاحب نظران علوم اجتماعی، عدم ارتباط نسل دهه ۸۰ با دو دیدگاه رایج سیاسی ایران را مطرح کرد. اصلاح طلبی و اصولگرایی که در ادامه می خوانید.

محمدعلی ابطحی عضو مجمع روحانیون مبارز در رابطه با نوع نگاه نسل جدید به مسائل سیاسی و اجتماعی گفت: اساساً بحث دهه ۸۰ از جریان اصلی سیاست و ادبیات سیاسی، اصلاح طلبی و اصولگرایی و این حرف ها جداست. دیگر بخشی از ادبیات آنها نیست. پاسخی که از اعتراضات می گیرند، پاسخ خودشان نیست. و افزود: پاسخ این نسل ضامن زندگی بهتر و آزادی عمل است. چرا که حمایت این نسل جدیتر است و این حمایت فضای مجازی است که توسط حاکمان کشور دیده نمی شود.

نسلی که شیوه زندگی دهه های قبل را پوسیده می داند

امان کرای مقدم در خصوص نگاه نسل جدید به صحنه سیاسی به «آرمان ملی» گفت: نمی توان نسل جدید را نسل دهه ۷۰، ۸۰ و ۹۰ نامید. نسل کنونی با فرهنگ ملی آشنا نیست. و برای درک آنها باید به افکار نسل های قبل نگاه کرد. یک دهه پیش به عنوان یک جامعه شناس به این نسل اعلام کردم که زنگ ها برای ما به صدا درآمده است. این نسل حاصل آموزش ماست.

نسل کنونی نه اصلاح طلب و اندیشه های او را دوست دارد و نه به اصولی که اصولگرایان آن را درک کنند، معتقد است. نسل امروز فریاد می زند که به نظر گذشتگان گوش نمی دهد و معتقد است آینده را با دستان خود خواهد ساخت و به شدت به خود ایمان دارد. جوانان امروز می دانند که اصلاح طلب اصولگرا است و از تفکرات اصولگرای گذشته دور است. جوانان امروزی مستقل، با اعتماد به نفس و خود دوست هستند.

نسلی که با فضای کنش سیاسی بیگانه است

الهه شعبانی، مددکار اجتماعی و مدیرعامل موسسه احیای ارزش ها نیز در این خصوص به آرمان ملی گفت: بچه های دهه ۸۰ هیچ تجربه ای در فضای رقابتی سیاسی ندارند و هیچ گاه فعالیت سیاسی واقعی را تجربه نکرده اند. این در حالی است که یکی دو نسل پیش دامنه ۸۴ و ۸۸ را درک کردند.

همچنین این نسل فرصت حضور در سازمان های مردم نهاد و NGO ها را نداشت. نسل دهه ۶۰ با درک فضای سیاسی دوران اصلاحات و فضای متشنج دوران احمدی نژاد وارد فضای رسمی کنش سیاسی شد و احساسات خود را نسبت به جامعه و اتفاقات کشور و اتفاقات مثبت و منفی اعلام کرد. اتفاقی که در آن سال ها برای کشور افتاد.

این در حالی است که فضای مناسبی برای جوانان دهه ۸۰ وجود ندارد، بسیاری از سازمان های مردم نهاد تعطیل شده اند و احزاب از شکوه دهه ۷۰ برخوردار نیستند. از این منظر طبیعی است که دهه ۸۰ با اصلاح طلبی و حتی اصولگرایی بیگانه بود. چون هیچ گفتمان سیاسی را تجربه نکرده اند.

این نسل به نسل قبل می گوید: شما که اهل اصلاح و گفت و گو بودید، وضعیت خوبی ندارید. بنابراین طبیعی است که دهه هشتاد راه خود را انتخاب کند. با توجه به شرایطی که در آن زندگی می کردند، نباید انتظار دیگری از آنها داشت.

این نسل به مشکلات نگاه کوتاه مدت دارد و به مشکلات نگاه بلندمدت ندارد. چون با الگوی زندگی بزرگ شده اند. البته این نسل به زودی وارد فرآیند تصمیم گیری خانواده می شود و گاهی بر خلاف تصمیم والدین خود تصمیم می گیرند. برای درک بیشتر در مورد این نسل، باید به آنها گوش دهید تا نیازهای آنها را بشناسید و لزوماً لازم نیست تصویر منفی از آنها داشته باشید. به عبارت دیگر، دهه ۸۰ در فضای سیاسی-اجتماعی مشابه پیشینیان خود رشد نکرد.

دهه هشتاد سرخوردگی نسل قبل از اصلاحات را فریاد می زند

محمدرضا نیک نژاد، معلم و فعال صنفی معلمان نیز در خصوص سیمای این نسل به «آرمانملی» گفت: دهه ۸۰ در شرایطی پرورش یافتند که شکست های پی در پی اصولگرایی و اصلاح طلبی احساس می شد و رسانه های مجازی و برنامه های ماهواره ای نیز بر شیوه زندگی آنها تأثیر گذاشت. تاثیر داشت اما تاثیرگذارترین والدین این نسل هستند که عموما اصلاح طلب بودند و از اصلاحات حمایت کردند و به آنها رای دادند و دیدند که اصلاح طلبان به دلایلی شکست خوردند و بعد از محمود در دوره احمدی نژاد وارد میدان شدند. و به روحانی رای داد و در ادامه درست زمانی که عموم باید نگاه اصلاح طلبانه و اعتدالی را ادامه می دادند، تفاوت چندانی در دیدگاه های سیاسی ایجاد نکرد.

این فعال صنفی معلمان ادامه داد: اگر این نسل نمی توانند با اصلاح طلبی یا اصولگرایی ارتباط برقرار کنند به خاطر ادبیات آنها نیست، بلکه به خاطر تجربه زیسته والدین و تجربه زیسته خودشان است که از نمادهای سیاسی فاصله گرفته است. گذشته در ایران یعنی اصولگرایی و اصلاح طلبی تا حدودی نمی خواهند با این دو گفتمان ارتباط برقرار کنند.

گفتمان سیاسی این نسل حتی بازتاب اصلاح طلبی هم ندارد. این گونه می تواند مضر باشد، اما اگر به درستی کنترل شود، می تواند عواقب مثبتی داشته باشد. این نسل آنطور که ما فکر می کنیم در خلاء بزرگ نشدند، بلکه با عزت و حریم خصوصی آنها در خانواده بزرگ شدند. عدم ارتباط این نسل با گفتمان های سیاسی جریان اصلی نه تنها ناخواسته است، بلکه نتیجه رفتارهایی است که والدین آنها تجربه کرده اند.